Deluna Herbal xem việc bảo quản thảo mộc khô và tươi là một phần quan trọng không kém gì canh tác. Bởi chỉ cần một vài sai sót nhỏ – như ẩm, sáng, nóng hoặc sai dụng cụ bảo quản – là đủ để làm giảm dược tính và hương thơm mà cây đã hấp thu từ đất, nắng và thời gian.
Bài viết dưới đây sẽ chia sẻ chi tiết cách bảo quản thảo mộc Deluna Herbal khi vừa mới nhận hàng, bao gồm cả thảo mộc khô lẫn tươi, để giữ được chất lượng tốt nhất – dù là để trữ tại nhà hay sản xuất với quy mô nhỏ.
1. Cách bảo quản thảo mộc khô
Việc bảo quản đúng cách sẽ giúp giữ được mùi thơm, màu sắc và dược tính lâu dài. Dưới đây là những nguyên tắc đơn giản nhưng cực kỳ quan trọng để bạn có thể bảo quản thảo mộc khô hiệu quả tại nhà.
1.1. Đảm bảo thảo mộc hoàn toàn khô trước khi cất giữ
Cần đảm bảo thảo mộc đã hoàn toàn khôtrước khi đưa vào bảo quản – đặc biệt là khi bạn tự thu hái và phơi khô thảo mộc tươi.
Một cách kiểm tra đơn giản: chà nhẹ lá hoặc hoa khô giữa các ngón tay – nếu chúng dễ dàng vụn ra, tạo cảm giác giòn, là đạt. Ngược lại, nếu còn dai, mềm, nghĩa là vẫn còn độ ẩm, cần sấy/phơi thêm.
Một số phương pháp làm khô bạn có thể áp dụng:
- Phơi tự nhiên bằng màn lưới (nhanh, tiết kiệm chi phí, dược tính bị phá vỡ, không được bảo toàn).
- Phơi âm can (chậm, tiết kiệm chi phí, dược tính được bảo toàn).
- Dùng máy sấy thực phẩm chuyên dụng (nhanh, tốn nhiều chi phí, dược tính được bảo toàn).
1.2. Lựa chọn dụng cụ bảo quản thảo mộc phù hợp
Thảo mộc khô nếu không bảo quản kỹ thì rất dễ bị mất mùi, giảm dược tính hoặc hư hỏng. Cần tránh các yếu tố sau:
- Ánh sánglà yếu tố gây ảnh hưởng nhanh và mạnh nhất trong việc làm thảo mộc bay mùi, bạc màu. Do đó, cần tránh để thảo mộc khô gần cửa sổ hoặc chỗ có ánh đèn mạnh chiếu vào mỗi ngày.
- Oxyđẩy nhanh quá trình oxy hóa, làm giảm tinh dầu và dược tính. Do đó, cần dùng lọ kín để hạn chế thảo mộc khô tiếp xúc với oxy.
- Độ ẩm là nguyên nhân gây mốc. Cần đặc biệt lưu ý đối với thời tiết nồm ẩm ở miền Bắc Việt Nam.
- Nhiệt độ cao sẽ làm thảo mộc mất mùi và giảm dược tính nhanh. Tránh để gần bếp hoặc nơi nắng hắt vào.
Để tránh các yếu tố trên, khi chọn dụng cụ để bảo quản thảo mộc, bạn có thể tham khảo các loại sau:
- Lọ thủy tinh màu tối, có nắp kín: Giữ mùi và chất lượng tốt nhất. Loại này bắt buộc phải sử dụng cho cồn thuốc (tincture), dầu (oil) và các chế phẩm dạng lỏng khác để bảo vệ khỏi ánh sáng.
- Lọ thủy tinh trong, nắp kín: Đây là loại Deluna Herbal khuyến nghị dùng để bảo quản thảo mộc khô và PHẢI đặt ở nơi tối, thoáng.
Lưu ý: Tránh dùng hộp nhựa/kim loại hoặc lọ không kín hoàn toàn.
1.3. Làm gì để tránh mọt và giữ chất lượng thảo mộc?
Chuyển thảo mộc sang chai hoặc hũ kín ngay khi nhận, bảo quản thảo mộc ở nơi khô ráo, thoáng mát và tránh ánh sáng trực tiếp. Đậy chặt nắp, hạn chế tối đa khoảng trống không khí sẽ giúp giảm nguy cơ phát sinh mọt. Tuyệt vời nhất thì bạn hãy để hũ thảo mộc ở ngăn mát tủ lạnh hoặc trong phòng lạnh (nếu điều kiện cho phép nhé).
Lưu ý: Các loại thảo mộc của Deluna Herbal rất dễ sinh mọt nếu không được bảo quản đúng cách, vì Deluna Herbal không xông lưu huỳnh và không sử dụng chất bảo quản cho bất kỳ thảo mộc nào. Nên dùng thảo mộc trong thời gian sớm nhất để đảm bảo chất lượng.
2. Cách bảo quản thảo mộc tươi
Thảo mộc tươi dễ hỏng hơn thảo mộc khô rất nhiều. Nếu không biết cách bảo quản, chỉ sau 1 – 2 ngày trong tủ lạnh là lá đã úa, mùi cũng nhạt dần. Dưới đây là những điều bạn cần lưu ý để giữ thảo mộc tươi được lâu hơn.
2.1. Phân biệt thảo mộc mềm (soft herbs) và thảo mộc cứng (hardy herbs)
Hiểu đúng loại thảo mộc bạn đang cất giữ là bước đầu tiên để bảo quản thảo mộc đúng cách. Tùy loại, cách bảo quản sẽ khác nhau.
- Thảo mộc mềm (soft herbs) có thân và lá mỏng manh, ăn được cả thân. Ví dụ: bạc hà, thì là, rau mùi, mùi tây, húng quế.
- Thảo mộc cứng (hardy herbs) có thân hóa gỗ, lá cứng hơn, không ăn phần thân. Ví dụ: hương thảo, cỏ xạ hương, kinh giới.
2.2. Có nên rửa thảo mộc tươi trước khi bảo quản không?
Deluna luôn rửa thảo dược trước khi bảo quản! Có một số tranh cãi về việc rửa thảo dược tươi trước khi bảo quản trong tủ lạnh, vì việc rửa sẽ làm tăng độ ẩm, có thể gây thối. Nhưng nếu không rửa, vi khuẩn còn sót lại trên thảo dược có thể khiến chúng hỏng.
Kinh nghiệm của Deluna là: lau thật khô thảo mộc sau khi rửa.
2.3. Cách bảo quản thảo mộc mềm trong tủ lạnh (soft herbs)
Đây là phương pháp Deluna Herbal thường áp dụng để giữ được độ tươi từ 10 ngày đến 2 tuần, thậm chí lâu hơn:
- Tháo dây buộc:
Khi mua về, thảo mộc thường được bó bằng dây chun hoặc dây nilon. Nên tháo ra để tránh làm dập lá, hỏng nhanh hơn. - Rửa nhẹ trong nước mát:
Ngâm vào thau nước lớn, đảo nhẹ để bụi bẩn trôi ra. Thay nước vài lần cho sạch hẳn. Không cần vò mạnh. - Lau cho thật khô:
Rảy nhẹ cho ráo nước, rồi trải lên khăn giấy hoặc khăn vải sạch để thấm bớt ẩm. Có thể dùng máy quay rau nếu có.
Mẹo nhỏ: đặt một lớp khăn vải bên dưới khăn giấy sẽ hút nước tốt hơn. - Cắt gốc khoảng 2 – 3 cm:
Đoạn này giống như cắm hoa, việc cắt bớt gốc giúp cây hút nước tốt hơn khi để trong tủ lạnh - Cho nước sạch vào cốc:
Đổ nước khoảng 1/3 cốc, cho thảo mộc vào sao cho phần thân ngập trong nước. Lá không được chạm nước để tránh bị úng. - Phủ túi lên trên:
Dùng một túi sạch phủ nhẹ lên phần lá, rồi gài nhẹ dưới đáy cốc hoặc buộc lỏng.
Nếu có lọ cao có nắp đậy vừa vặn thì dùng luôn cũng được. - Bảo quản thảo mộc trong tủ lạnh:
Đặt vào ngăn mát. Mỗi vài ngày thì thay nước, cắt lại gốc nếu cần. Làm đúng cách, thảo mộc sẽ giữ được độ tươi rất lâu.
2.4. Cách bảo quản thảo mộc cứng trong tủ lạnh (hardy herbs)
Thảo mộc cứng như hương thảo, cỏ xạ hương, xô thơm… thường giữ được lâu hơn và không cần “chăm” kỹ như thảo mộc mềm.
Cách bảo quản thảo mộc cứng:
- Rửa sạch và lau khô như trên.
- Cắt tỉa phần gốc nhẹ.
- Cuộn thảo mộc trong khăn giấy.
- Cho vào túi zip-lock và để vào tủ lạnh.
Dấu hiệu hư hỏng cần theo dõi: lá chuyển sang màu sẫm, thân mềm hoặc mốc là lúc nên bỏ.
Lời kết
Giữ thảo mộc được lâu – dù là khô hay tươi – nhiều khi chỉ khác nhau ở vài thao tác nhỏ. Mong là những gì Deluna Herbal chia sẻ ở đây sẽ giúp bạn bảo quản thảo mộc hiệu quả hơn.
Khám phá thêm các loại thảo mộc sấy khô sạch, thơm và giữ trọn dược tính của Deluna Herbal tại đây:
- Bạc hà chanh – Phơi âm can, trồng hữu cơ tại Việt Nam.
- Cúc la mã – Sấy lạnh giữ trọn hương thơm.
- Lá kế sữa – Thảo mộc ưu việt dành cho gan.
